Canllawiau: Clwy Affricanaidd y moch

Clefyd sy'n cael ei achosi gan feirws yw clwy Affricanaidd y moch sy'n effeithio ar foch domestig a gwyllt. Mae'n glefyd hysbysadwy.


Arwyddion clinigol

Mae arwyddion clinigol clwy Affricanaidd y moch a chwy clasurol y moch bron union yr un peth. Mae ffurf acíwt a chronig:
• rhwymedd, ac yna dolur rhydd
• llygaid gludiog
• peswch
• blotiau ar y croen
• perchyll yn cael eu herthylu a'u geni cyn pryd, a thoreidiau gwan
• gwendid yn y coesau ôl
• arwyddion nerfus gan gynnwys trawiadau a chryndod mewn perchyll newydd-anedig


Trosglwyddo ac atal

Mae'r feirws yn gallu cael ei drosglwyddo gan drogod croen meddal. Gellir ei ledaenu trwy:
• symud moch heintiedig
• cerbydau, dillad, esgidiau ac offer heintiedig
• ac wrth i foch fwyta porc neu gynnyrch porc heintiedig

Dylai ffermwyr moch gofio ei bod yn anghyfreithlon bwydo moch ag unrhyw fath o wastraff cegin yn y DU.

 

Cyngor ar fioddiogelwch

Gallwch helpu i gadw'r clefyd draw trwy gadw'ch fferm yn fioddiogel. Er mwyn cynnal lefelau uchel o fioddiogelwch, dylai ffermwyr moch:
• roi gwybod i'r awdurdodau ar unwaith os ydyn nhw'n credu bod y clefyd ar eu moch
• dim ond symud anifeiliaid, pobl ac offer i ac o'r fferm pan fydd rhaid
• prynu moch o leoedd dibynadwy
• deall peryglon cyflwyno'r clefyd wrth ddod â moch a chynnyrch moch i'r fferm
• rhoi moch newydd mewn cwarantin a pheidio â gadael iddyn nhw gymysgu â'r brif genfaint
• peidio â gadael ymwelwyr diangen i'r fferm
• glanhau a diheintio pob cerbyd sy'n cario moch
• archwilio'r moch unwaith bob dydd am arwyddion afiechyd
• peidio â rhoi gwastraff cegin yn fwyd i'r moch
• gosod rhwydi a thrapiau abwyd i gadw llygod, adar a chlêr draw o siediau'r moch
• rhwystro cŵn, cathod a fermin rhag cael at foch marw
• peidio â defnyddio'r un staff ac offer ar fwy nag un safle - os nad oes modd peidio, eu glanhau a'u diheintio'n drylwyr.

Y diweddaraf (20/12/2018): Codwyd lefel y risg i ganolig
Mae lefel y risg o gyflwyno clwy Affricanaidd y moch i'r DU wedi'i chodi o'r Lefel Isaf i'r Lefel Ganolig. Hynny am fod y clwy'n lledaenu yn rhannau o Ganolbarth a Dwyrain Ewrop. Mae'r clefyd yn fygythiad difrifol i ddiwydiant moch y DU. Dylai ffermwyr moch gymryd camau i wneud yn siŵr bod eu ffermydd yn fioddiogel.

Amheuon a chadarnhad
Os ydych chi'n meddwl y gall clwy Affricanaidd y moch fod ar eich anifeiliaid, cysylltwch ag Asiantaeth Iechyd Anifeiliaid a Phlanhigion ar 0300 303 8268 ar unwaith.
Bydd milfeddygon yr Asiantaeth yn archwilio'r achosion hyn.

Fideos am glwy Affricanaidd y moch
Mae'r fideos hyn yn esbonio sut y gall y clefyd gael ei gyflwyno i'r DU a'r hyn y gallwch chi ei wneud i rwystro hynny.
Clwy Affricanaidd y moch: effaith y clefyd
Clwy Affricanaid y moch: cyflwyniad i'r clefyd


Am fwy o wybodaeth ewch i wefan Llywodraeth Cymru


Ffynhonnell: Llywodraeth Cymru (Ionawr 2019)