Gwinllan yn gobeithio y bydd 1581 yn flwyddyn dda i'r gwin cadarn cyntaf o Gymru

20 Rhagfyr 2017

Y penwythnos hwn bydd gwin cadarn cyntaf Cymru’n cael ei lansio – ‘1581’ – gan winllan arobryn White Castle yn Sir Fynwy.

 

Mae’r ddiod alcoholig newydd yma’n debyg i Bort ac yn ffrwyth llafur pedair blynedd o gynllunio gan Robb a Nicola Merchant, perchnogion White Castle.

 

Mae’r grawnwin yn cael eu cynaeafu a’u trin yn yr un ffordd â Phort gan greu diod gydag abv (alcohol yn ôl cyfaint) o 19%.

 

Meddai Robb “Ers i ni gael y winllan mae wastad wedi bod yn freuddwyd gennym i greu gwin cadarn Cymreig. Rhaid cael grawnwin o safon i’w wneud ac roeddem yn disgwyl am y cynhaeaf priodol a digon o rawnwin i allu ei wneud.”

 

Ychwanega Robb, sydd hefyd yn gadeirydd Cymdeithas Gwinllannoedd Cymru, “Yn 2014 cawsom ddigon o rawnwin i allu llenwi casgen 225 litr o win Regent i wneud ein gwin cadarn Cymreig. O ganlyniad rydym wedi creu gwin ysgafn o ran ansawdd, llawn ffrwythau, ac mae'n adlewyrchu’r hyn yr ydym yn ei wneud yn White Castle.”

 

Mae ar gael fel gwin cyfyngedig, a bellach caiff casgen ei llenwi ar ôl bob cynhaeaf a’i chadw yng ngwinllan y Three Choirs yn Newent, sy’n cynhyrchu gwinoedd White Castle.

 

Mae 1581 yn ymuno â’r amrediad sydd gan White Castle o winoedd coch, gwyn, rhosliw a phefriog. Ers cynhaeaf cyntaf y winllan yn 2011 rydym wedi ennill nifer o wobrau gwin yn genedlaethol.

 

Mae cysylltiadau agos rhwng y gwin cadarn newydd â threftadaeth yr ardal ac mae wedi’i enwi’n 1581 ar ôl ysgubor Duduraidd restredig gradd II* yn y winllan, sydd ym mhentref Llanwytherin ger y Fenni a Threfynwy.

 

Gweithiodd Robb a Nicola gydag elusen gwarchod adeiladau lleol - Ymddiredolaeth Village Alive - i achub yr adeilad ar gyfer y dyfodol a gydag arian gan Cadw a Chronfa Treftadaeth y Loteri, cafodd yr Ysgubor ei adfer.

 

Erbyn hyn mae’r ysgubor yn cael ei defnyddio ar gyfer nifer o ddigwyddiadau yn cynnwys diwrnodau agored a phriodasau, ac ar gyfer sgyrsiau a chyrsiau am dyfu gwinwydd (gwyddor grawnwin a sut i’w tyfu).

 

Meddai Robb, “Mae'n adeilad gwych, ac mae’n rhan annatod o’n gwinllan, felly roedd yn naturiol ein bod yn enwi ein gwin cadarn Cymreig ar ôl y dyddiad y cafodd ei adeiladu. Mae wedi bod yn adeilad pwysig yn yr ardal am ganrifoedd, ac mae cyfeiriad ato yn llyfr yr Arglwydd Rhaglan ar adeiladau hynafol yn Sir Fynwy.”

 

Mae White Castle wedi cael cymorth gyda’i fentrau gan Cywain – prosiect sy’n helpu i ddatblygu marchnadoedd newydd ar gyfer busnesau sy’n canolbwyntio ar dwf yn y sector bwyd-amaeth.

 

Meddai Robb, “Mae Cywain wedi bod gyda ni ers y cychwyn, maent wedi ein helpu mewn amryw o ffyrdd yn cynnwys brandio. Mae'n berthynas ddwy ffordd ac maent wedi bod yn wych.”

 

Meddai Rolant Tomos, Rheolwr Datblygu Cywain, "Mae wedi bod yn fraint gweld sut mae White Castle wedi datblygu a sut mae’r busnes wedi tyfu yn y blynyddoedd diwethaf. Trwy lansio 1581 bydd y busnes yn datblygu ymhellach wrth iddo ehangu’r dewis o winoedd sydd ar gael.”

Our latest tweets